Fanpage kłamią!

W dzisiejszej rzeczywistości Internet zdobywa coraz to większą popularność w porównaniu z klasycznymi formami mediów. Możemy to porównać chociażby ze wzrostem popularności serwisów takich jak YouTube czy Netflix a ogólnym spadkiem oglądalności telewizji i sprzedaży dzienników papierowych.

Wzrost popularności mediów społecznościowych przyczynia się też do tego, że rośnie ich rola w debacie publicznej. Tegoroczne wybory w Stanach Zjednoczonych pokazały po raz kolejny siłę Facebooka i Twittera jako portali umożliwiających bezpośredni kontakt kandydatów z wyborcami jak i rozprzestrzenianie informacji dotyczących kandydatów.

fanpejdzeklamio2

Rys. 1 Weryfikacja informacji znalezionych na trzech wiodących fanpage zwięzanych z Demokratami, Republikanami. Jako grupa kontrolna – wiadomości z trzech fanpage stacji informacyjnych.

Jednakże żyjemy w czasach, w których często nie chcemy tracić czasu na weryfikowanie  informacji wyczytanych w internecie. Przyjmujemy z góry założenie, że to co wyczytamy w internecie jest prawdziwe. Pamiętacie z pewnością cyrkulujący obrazek z cytatem Donalda Trumpa, mówiący o tym, że gdyby miał kandydować na stanowisko prezydenta to by wybrał obóz republikanów ze względu na głupotę oraz łatwowierność ich elektoratu? Okazało się, że 45. prezydent USA nigdy takowych słów nie wypowiedział [1].

czampklam

Rys. 2 Przykładowy obrazek powtarzający nieprawdziwy cytat Donalda Trumpa

Pew Research Center ustaliło, że około 62% Amerykanów czerpie informacje głównie z mediów społecznościowych [2]. Biorąc pod uwagę, że uprawnionych do głosowania było w tym roku około 250 milionów obywateli USA, daje to dostęp do około 155 milionów potencjalnych głosujących. Pytanie brzmi – czy media społecznościowe w USA są rzetelne w porównaniu do mediów klasycznych?

Serwis BuzzFeed postanowił przyjrzeć się na ile prawdomówne są serwisy internetowe stronnicze wobec zarówno jednej jak i drugiej stronie barykady – Partii Republikanów i Partii Demokratycznej [3]. Dla porównania zestawili te informacje z mainstreamowymi mediami takimi jak CNN oraz ABC News. Łącznie obserwowano 9 stron facebookowych, kumulujących łącznie 17 milionów obserwujących. W przeciągu 7 dni (wrzesień 19-23 oraz wrzesień 26-27 bieżącego roku) weryfikowano każdą z informacji, które były publikowane na fanpage obserwowanych mediów. Ostatecznie ocenie podlegało 2282 wpisów: 1145 postów mediów mainstreamowych, 666 wpisów profili wspierających republikanów oraz 471 postów pro-demorkatycznych. Były one później zaliczane do jednej z trzech kategorii:

– W większości prawda

– Półprawda

– W większości nieprawda

Wg tego badania media mainstreamowe są znacznie rzetelniejsze. W wypadku informacji, które można było ocenić pod względem zgodności z faktami, 99,3% było ocenionych jako w większości prawda, 0,7% sklasyfikowano jako półprawdy i nie było ani jednej informacji nieprawdziwej. Fanpage Demokratów wypadły już znacznie gorzej. 74,7% informacji było prawdziwych ale aż 19,1% było manipulacjami a aż 6,2% – zwykłą nieprawdą. 

Jako przykład podano artykuł addictinginfo.org, który w tytule informuje: „Trump traci poparcie związków zawodowych policji po wypowiedzi o strzelaninie w Tulsa” [4]. W rzeczywistości nic nie wskazywało na to, że tak się stało. Zacytowano krytyczną wypowiedź jednego związkowca, ale nie wykazano wycofania poparcia.

Fanpage Republikanów wypadły jeszcze gorzej.  56% informacji było prawdziwych, 29,7% informacji zmanipulowano a aż 14,3% informacje nieprawdziwe. Tutaj za przykład pokazali artykuł serwisu yesimright.com który można przetłumaczyć jako „Australia wybrała zakaz dla muzułmanów a lewactwo się wścieka” [5]. W rzeczywistości powołano się na ankietę, która w żaden sposób nie była wiążąca z decyzjami parlamentu [6]. O ile można bezpiecznie powiedzieć że media związane z demokratami są bardziej rzetelne w przekazywaniu informacji tak nie można jednoznacznie powiedzieć, że są święte. 25% ich weryfikowalnych treści stanowią nieprawdziwe bądź zmanipulowane informacje.

Najgorsze jest jednak wykorzystywanie niesprawdzonych informacji bo pasują pod z góry założoną tezę. Nie jest to tylko problem znany dobrze w Stanach zjednoczonych. Warto przypomnieć Tomasza Lisa i powoływanie się na fejkowego tweeta Kingi Dudy w kampanii wyborczej [7] czy chociażby Michała Rachonia mijającego się z prawą na temat byłego dziennikarza a dziś rzecznika PSLu [8].

Pokusa rzucenia newsem jest czasami trudna do odparcia. Strony powiązane partyjnie doskonale o tym wiedzą i wykorzystują fałszywe czy średnio prawdziwe wiadomości jako pułapki na osoby, które mają podobne poglądy i często bezwiednie powtórzą nieprawdę dzieląc się nią ze swoimi znajomymi w mediach społecznościowych. Przez to, że coraz częściej zamykamy się w bąblach informacyjnych, informacja tego typu potrafi krążyć sobie nieniepokojona przez tygodnie i często nawet jak jest zweryfikowana – części osób zakoduje się w głowie na tyle, że staje się medialnym faktem. 

Problem jest na tyle poważny, że Mark Zuckerberg musiał odnieść się do niego przyciskany pytaniami o to, kiedy Facebook ułatwi oznaczanie nieprawdziwych informacji [9]. Analitycy medialni wskazują na wykorzystanie istniejących platform zawodowo zajmujących się weryfikowaniem informacji i factcheckingiem jak snopes.com i politifact.com i zintegrowanie ich z Facebookiem, ale do tego jeszcze długa i kręta droga. Zanim to nastąpi – to na nas, czytelnikach ciąży obowiązek sprawdzania tego co czytamy. I odsiewania źródeł, które notorycznie wprowadzają swoich czytelników w błąd ale także promowania stron, które potrafią w tych spolaryzowanych czasach opisywać rzeczywistość bez kłamania. Pewnie w najbliższej przyszłości doczekamy się funkcji weryfikacji wiadomości w mediach społecznościowych i bądźcie pewni, że będziemy wtedy gotowi zapytać: „No ale kto patrzy na ręce strażnikom?”.

#neuropaswiat

#goofaskomentuje

/g___k/

[1] http://www.snopes.com/1998-trump-people-quote/

[2] http://www.journalism.org/2016/05/26/news-use-across-social-media-platforms-2016/

[3] https://www.buzzfeed.com/craigsilverman/partisan-fb-pages-analysis

[4] http://addictinginfo.org/2016/09/22/trump-loses-support-of-police-union-after-saying-tulsa-shooting-cop-choked-video/

[5] http://www.yesimright.com/australia-voted-to-ban-muslims-and-liberals-are-pissed/

[6] https://www.theguardian.com/commentisfree/2016/sep/21/progressives-can-attract-hanson-supporters-but-not-by-insulting-them

[7] http://wiadomosci.wp.pl/kat,1342,title,Wpadka-w-programie-Tomasz-Lis-na-zywo-Cytowali-wpis-z-falszywego-konta-Kingi-Dudy,wid,17548287,wiadomosc.html

[8] http://natemat.pl/192777,pamietacie-rozmowe-panie-rzeczniku-panie-rzeczniku-mamy-zaoranie-do-kwadratu-rachon-przeprasza-stefaniaka

[9] http://www.theverge.com/2016/11/13/13613566/mark-zuckerberg-facebook-misinformation-hoax-media

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *